หลักวิศวกรรมของการตั้ง Alignment เครื่องจักร

การตั้ง Alignment เครื่องจักร คืออะไร?

การตั้ง Alignment เครื่องจักร คือการปรับแนวศูนย์กลางของเพลาระหว่างเครื่องต้นกำลังและเครื่องตาม เช่น มอเตอร์กับปั๊ม มอเตอร์กับเกียร์บ็อกซ์ หรือชุดส่งกำลังต่าง ๆ ให้เพลาอยู่ในแนวเดียวกันมากที่สุด ทั้งในแนวราบและแนวดิ่ง

ในทางวิศวกรรม หากแนวเพลาไม่ตรงกัน จะทำให้เกิดแรงกระทำที่ไม่สมดุลกับชุดหมุน ส่งผลให้เครื่องจักรเกิดการสั่นสะเทือน ความร้อนสะสม เสียงดังผิดปกติ และทำให้ชิ้นส่วนสำคัญ เช่น ลูกปืน ซีล คัปปลิง และฐานเครื่องจักร สึกหรอเร็วกว่าปกติ

ประเภทของความคลาดเคลื่อนในการตั้ง Alignment

Parallel Misalignment
เกิดจากเพลาทั้งสองอยู่ขนานกัน แต่แนวศูนย์กลางไม่ตรงกัน อาจเกิดได้ทั้งแนวราบและแนวดิ่ง
Angular Misalignment
เกิดจากเพลาทั้งสองทำมุมเอียงเข้าหากันหรือออกจากกัน ทำให้คัปปลิงรับแรงบิดและแรงดัดมากเกินไป
เครื่องมือที่ใช้ในการตั้ง Alignment

Laser Alignment Tool ใช้วัดแนวเพลาได้รวดเร็วและแม่นยำ
Dial Indicator ใช้วัดค่าความเยื้องแนวและระยะคลาดเคลื่อน
Straight Edge ใช้ตรวจสอบแนวเบื้องต้น
Feeler Gauge ใช้วัดช่องว่างระหว่างผิวสัมผัส
Spirit Level ใช้ตรวจสอบระดับของฐานเครื่องจักร
Shim Plate ใช้รองปรับระดับฐานเครื่อง
Torque Wrench ใช้ขันน็อตตามค่าแรงบิดที่เหมาะสม
ขั้นตอนเบื้องต้นในการตั้ง Alignment

ตรวจสอบฐานเครื่องจักรและจุดยึดให้มั่นคง
ตรวจสอบอาการ Soft Foot ก่อนเริ่มวัดค่า
วัดค่าความเยื้องแนวของเพลา
ปรับตำแหน่งเครื่องจักรด้วยการเลื่อนฐานหรือใส่ Shim
วัดซ้ำและตรวจสอบจนค่าอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้
การตั้ง Alignment ที่ถูกต้องช่วยให้เครื่องจักรเดินเรียบ ลดการสูญเสียพลังงาน ลดการสึกหรอ ลด Downtime และลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงในระยะยาว จึงเป็นขั้นตอนสำคัญของงานติดตั้งเครื่องจักรและงานบำรุงรักษาเชิงป้องกัน